|
Jeśli jeszcze teraz przed wakacjami / urlopami (niepotrzebne skreślić) przeglądacie reklamy hiper-super-ekstra latarek, które według opisu świecą niemal cały tydzień jasno jak reflektor przeciwlotniczy, mając w środku trzy baterie AAA, i planujecie w tajemnicy przed żoną / dziewczyną / kochanką (j.w.) jedno takich cudów posiąść, by jej w ciepłą letnią noc w odpowiedniej chwili pod nogi poświecić, to niestety, może mieć miejsce przykre rozczarowanie...
Źródło światła. Niemal wszystkie latarki (poza modelami wyposażonymi w wiele diod 5 mm), których ofertę przejrzałem na serwisach aukcyjnych, mają deklarowane źródło światła "LUXEON", "miniLUXEON", "Xenon Luxeon", itp. Przyjrzyjcie się dokładnie, jak wyglądają markowe diody LED (skala nie jest zachowana):
Luxeon I i III
Luxeon V
Luxeon K2
Rebel
Cree
Seoul Semiconductors (SSC-P4)
Nie ma produktu o nazwie "miniLuxeon", czy "Xenon Luxeon". Na rynku istnieje cała masa tanich podróbek, które też świecą, ale (a) ich wydajność nie jest w żaden sposób gwarantowana i zdarza się, że zwykła żarówka świeci lepiej, (b) kolor światła pozostawia wiele do życzenia. Wystarczy rzut oka na kształt diody w latarce, aby uznać, czy jest to tania podróbka sprzedawana za duże pieniądze.
Poniżej przykład "doskonałej latarki z diodą najnowszej generacji (Luxeon)" (cytat i zdjęcie z aukcji):
Czas pracy większości latarek to źródło wielu nieporozumień. W największym skrócie - przy założeniu, że dioda mocy pobiera 3 W energii, zasilanie z 3 ogniw AAA o napięciu sumarycznym 3,6 V (3 x 1,2 V) i pojemności 1000 mAh (czyli 1 Ah, ogniwo AAA) da czas świecenia poniżej 1 godziny. Dlaczego? Bo 3,6 V x 1 Ah = 3,6 Wh (watogodziny, to jest ilość energii zgromadzona w ogniwach), a 3,6 Wh / 3 W = 1,2 h. W rzeczywistości czas ten jest krótszy (około 20 minut), ponieważ akumulatora nie warto rozładowywać do końca, a sterowanie (przez elektronikę lub rezystor) nigdy nie ma 100% sprawności.
Przykładowy opis w broszurze reklamującej kolejną "świetną latarkę" z diodą Luxeon III i zasilaną z 3 baterii AAA (mowa o 65 lumenach):
"Czas świecenia: do 15 h (6 h pełną mocą)"
Policzmy: 6 godzin pełną mocą oznacza dostarczenie do diody 3-watowej 3 W x 6 h = 18 Wh energii. Załóżmy też sprawność zasilania na poziomie 85%. Ilość potrzebnej energii wzrasta do 21 Wh, czyli 1 ogniwo AAA powinno dać z siebie 7 Wh, co przy napięciu 1,2 V oznacza jego pojemność równą 7 Wh / 1,2 V = 5800 mAh (!), podczas gdy jest to pojemność typowa dla ogniw rozmiaru D (R20).
Przyjęło się podawać czas pracy jako czas, który upłynie do utraty 50% jasności latarki. Jeśli ktoś zmierzy czas, przez który w ogóle widać, że dioda jeszcze się żarzy, to uzyskamy wiele godzin, może nawet tygodni świecenia, ale tak na prawdę zupełnie nieprzydatnym światłem.
Jasność świecenia, to kolejny parametr, gdzie łatwo o pomyłkę. Nie mam w planie robić teraz wykładu o lumenach, luxach, kandelach, steradianach, może innym razem. Wystarczy wiedzieć, że najlepsze (i najdroższe) diody typu Luxeon III mają wydajność sięgającą 38 lumenów z 1 wata energii (lm/W), diody Luxeon V około 30 lm/W (niemal nieosiągalne diody z binem X miały wydajność sięgającą 50 lm/W), a najnowsze diody Rebel, Cree XR-E, SSC-P4 i Edison Optio mają wydajność w granicach 80-95 lm/W. Oświetlenie drogi na odległość 100 metrów "jasnym snopem światła" wymaga światła o energii około 100-120 lm, przy czym newralgiczne znaczenie ma jakość użytego reflektora (odbłyśnika) i poprawne zogniskowanie źródła światła.
Jeśli Twoje potrzeby zaspokoi tanie, małe, przenośne źródło światła, to zwykła latarka za kilka groszy na pewno spełni swe zadanie.
Jeśli natomiast od sprzętu świecącego zależy bezpieczeństwo, ma być niezawodny, nieczuły na niemiłe traktowanie wodą czy błotem i świecący jaśniej niż odwłok świetlika, to warto zainwestować w latarkę, w której zastosowano markowe podzespoły, solidną obudowę, odporne szkło, trwały przełącznik, porządne uszczelki. Taki zakup, choć droższy, na pewno odwdzięczy się niezawodnym działaniem przez wiele lat.
(Uwaga: wszystkie zdjęcia użyte w opisie pochodzą z materiałów ogólnie dostępnych w sieci Internet, a ich zamieszczenie ma cel wyłącznie informacyjny).
|